در دنیای تجارت بین المللی، حمل کالاها از یک نقطه به نقطه دیگر نه تنها به وسیله حمل و نقل انجام میشود، بلکه نیاز به قواعد و مقررات مشخصی برای تعیین مسئولیتها، هزینهها و تعهدات طرفین قرارداد دارد. یکی از مهمترین مجموعه قوانین که این فرآیند را ساده و شفاف میکند، قوانین اینکوترمز (Incoterms) است. این اصطلاحات تجاری بینالمللی بهویژه در معاملات فرامرزی کاربرد گستردهای دارند و به تعیین شرایط خرید و فروش کالا کمک میکنند. با انتشار نسخه ۲۰۲۰ اینکوترمز، تغییرات جدیدی در مسئولیتها و تعهدات طرفین قرارداد به وجود آمده که درک آنها برای تجار و بازرگانان اهمیت زیادی دارد. در این مقاله، به بررسی اینکوترمز چیست؟ اینکوترمز ۲۰۲۰ و جزئیات جدید آن میپردازیم تا شما بتوانید با آگاهی بیشتر وارد معاملات بینالمللی شوید و از بروز مشکلات حقوقی جلوگیری کنید.
تعریف اینکوترمز:

اینکوترمز (Incoterms) که مخفف عبارت “International Commercial Terms” به معنای “اصطلاحات تجاری بینالمللی” است، مجموعهای از قوانین استاندارد بینالمللی است که توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) تنظیم شدهاند. این اصطلاحات، بهطور خاص برای تعیین مسئولیتها و تعهدات فروشنده و خریدار در فرآیند تجارت و حملونقل کالاها به کار میروند. اینکوترمز به وضوح مشخص میکند که هر طرف در معامله (فروشنده و خریدار) چه مسئولیتهایی در رابطه با حملونقل، بیمه، ترخیص گمرکی، پرداخت هزینهها و تحویل کالا دارد. قوانین اینکوترمز بهویژه در معاملات بینالمللی و در حملونقل کالا از یک کشور به کشور دیگر، برای جلوگیری از سوءتفاهمات و مشکلات حقوقی کاربرد دارد.
چه کسی قوانین اینکوترمز را منتشر میکند؟
قوانین و اصطلاحات اینکوترمز توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) منتشر میشود. این اتاق، یک سازمان بینالمللی است که مسئول تدوین و تنظیم قوانین و استانداردهای تجاری جهانی است. هر چند وقت یک بار، ICC قوانین اینکوترمز را بهروزرسانی میکند تا با تحولات جدید در دنیای تجارت و حملونقل همخوانی داشته باشد. جدیدترین نسخه قوانین اینکوترمز، نسخه ۲۰۲۰ است که در سال ۲۰۲۰ منتشر شد.
از کجا میتوان با قوانین اینکوترمز ۲۰۲۰ آشنا شد؟
برای آشنایی با قوانین اینکوترمز ۲۰۲۰، میتوانید به منابع مختلفی مراجعه کنید. یکی از بهترین منابع، وبسایت رسمی اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) است. علاوه بر آن، بسیاری از کتابها، مقالات و منابع آنلاین نیز به بررسی این قوانین پرداختهاند. همچنین، در صورتی که در حال انجام معاملات بینالمللی هستید، مشاوره با وکلای تجاری و مشاوران با تجربه میتواند به شما کمک کند تا با این قوانین به طور دقیقتری آشنا شوید.
بیشتر بدانید:هزینه حمل بار بین المللی چگونه محاسبه می شود؟ تمامی نکات
مسئولیتها و تعهدات اصلی موجود در قوانین اینکوترمز:

در قوانین اینکوترمز، مسئولیتها و تعهدات طرفین قرارداد (فروشنده و خریدار) بهطور دقیق مشخص میشود تا از بروز مشکلات حقوقی جلوگیری شود. این مسئولیتها شامل موارد مختلفی از جمله حملونقل، هزینهها، بیمه، ترخیص گمرکی و تحویل کالا میباشد. برای مثال، فروشنده مسئول تحویل کالا به محل مشخص شده یا حملکننده است، در حالی که خریدار مسئول دریافت کالا در مقصد و پرداخت هزینههای مربوط به گمرک و ترخیص کالا از مرز است. علاوه بر این، برخی از اصطلاحات اینکوترمز، مانند CIF مخفف Cost, Insurance, Freight فروشنده را موظف میکند که هزینه حمل، بیمه و کرایه را تا مقصد نهایی پرداخت کند، در حالی که اصطلاحاتی مانند EXW، مخفف Ex Works مسئولیت حمل و هزینههای مرتبط را بر عهده خریدار قرار میدهند. این تقسیم مسئولیتها به شفافسازی و تسهیل در انجام معاملات بینالمللی کمک میکند.
بیشتر بدانید:تفاوت ترانزیت و ترانشیپ | راهنمای کامل حملونقل بینالمللی
قوانین اینکوترمز در رابطه با حملونقل عمومی:

در قوانین اینکوترمز، اصطلاحاتی وجود دارد که بهطور خاص برای تنظیم مسئولیتها و هزینههای مربوط به حملونقل عمومی طراحی شدهاند. این اصطلاحات مشخص میکنند که فروشنده و خریدار در هر مرحله از حملونقل کالا، چه وظایفی دارند و چه هزینههایی را بر عهده میگیرند.
بهعنوان مثال، در اصطلاح “FCA” (Free Carrier)، فروشنده مسئول تحویل کالا به یک حملکننده در یک محل مشخص است و پس از آن مسئولیت حملونقل به عهده خریدار میافتد. در اصطلاح “CPT” (Carriage Paid To)، فروشنده مسئول پرداخت هزینه حملونقل تا مقصد مشخص شده است، اما ریسکها و خطرات پس از تحویل کالا به حملکننده به عهده خریدار میباشد. این تقسیم مسئولیتها بهویژه در حملونقل زمینی، ریلی و هوایی بسیار کاربردی است و به طرفین قرارداد کمک میکند تا بهطور دقیق مسئولیتها و هزینهها را بین خود تقسیم کنند.
بیشتر بدانید:جنرال کارگو چیست؟ هرآنچه باید درباره کشتی و محمولههای جنرال کارگو بدانید
قوانین اینکوترمز در رابطه با حملونقل دریایی:

در قوانین اینکوترمز، اصطلاحات خاصی برای تنظیم مسئولیتها و هزینههای مرتبط با حملونقل دریایی وجود دارد که بهطور ویژه برای تجارت و حملونقل کالاها از طریق دریا طراحی شدهاند.
| اینکوترمز ۲۰۲۰ | فروشنده | حامل | بندر | بارگیری در بندر | در کشتی | تخلیه بار در بندر | بندر |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| FOB | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار |
| FAS | فروشنده | فروشنده | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار |
| CFR | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار |
| CIF | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار |
دو اصطلاح اصلی که در حملونقل دریایی کاربرد دارند، “FOB” (Free On Board) و “CIF” (Cost, Insurance, Freight) هستند. در اصطلاح “FOB”، فروشنده مسئول تحویل کالا به کشتی در بندر مبدا است و تمامی هزینهها و ریسکها تا این نقطه بر عهده فروشنده است. اما پس از بارگیری کالا بر روی کشتی، تمامی مسئولیتها و هزینههای اضافی به عهده خریدار منتقل میشود. در مقابل، در اصطلاح “CIF”، فروشنده مسئول است تا کالا را به کشتی تحویل داده، هزینه حمل و بیمه را تا مقصد نهایی پرداخت کند، اما ریسکها و مسئولیتها پس از تحویل کالا به کشتی به عهده خریدار است. این تقسیم مسئولیتها و هزینهها در حملونقل دریایی بهویژه در معاملات بینالمللی بسیار حائز اهمیت است و کمک میکند تا فرآیند حمل و نقل بهصورت شفاف و منظم پیش برود.
جدول زیر خلاصهای از مسئولیتها و ریسکهای مربوط به حمل و نقل از طریق سایر راهها را نشان میدهد
| اینکوترمز ۲۰۲۰ | فروشنده | حامل | بندر | کشتی | بندر | ترمینال | محل مورد نظر | تخلیه بار در مقصد |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| EXW | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار |
| FCA | فروشنده | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار |
| CPT | فروشنده | فروشنده | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار | خریدار |
| CIP | فروشنده | فروشنده | بیمه | بیمه | بیمه | بیمه | بیمه | خریدار |
| DAP | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | خریدار | خریدار |
| DDP | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | خریدار | خریدار |
| DPU | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده | فروشنده |
بیشتر بدانید:پروانه سبز گمرکی چیست؟ نحوه استعلام +نمونه
تعیین هزینهها بین خریدار و فروشنده مطابق با جدول:
جدول اینکوترمز زیر نشان میدهد که در هر یک از اصطلاحات اینکوترمز، چه هزینههایی بر عهده فروشنده و خریدار قرار دارد:
| اصطلاح اینکوترمز | مسئولیتهای فروشنده | مسئولیتهای خریدار |
|---|---|---|
| EXW (Ex Works) | آمادهسازی کالا در محل فروشنده | حمل کالا از محل فروشنده به مقصد |
| FOB (Free On Board) | تحویل کالا به کشتی در بندر مبدا | هزینه حمل و بیمه تا مقصد |
| CIF (Cost, Insurance, Freight) | حمل و بیمه کالا تا مقصد | دریافت کالا و هزینههای گمرکی |
| DDP (Delivered Duty Paid) | تحویل کالا در مقصد نهایی و پرداخت تمامی هزینهها | هیچ هزینهای ندارد |
تغییر قوانین بارنامه داخلی در اینکوترمز FCA:
در نسخه جدید اینکوترمز ۲۰۲۰، تغییرات قابل توجهی در قوانین مربوط به بارنامه داخلی در اصطلاح FCA (Free Carrier) اعمال شده است. پیش از این، در این اصطلاح، مسئولیت فروشنده تنها تحویل کالا به حملکننده در محل معین بود، بدون اینکه بارنامه یا مدارک حمل صادر شده باشد. اما در این نسخه، تغییرات مهمی در مورد بارنامه داخلی صورت گرفته است. طبق قوانین جدید، اگر حملکننده یا واسطهای که توسط فروشنده انتخاب میشود، بارنامهای صادر کند، این بارنامه میتواند به عنوان سند مالکیت یا اثبات انتقال کالا به خریدار در نظر گرفته شود. این تغییر بهویژه برای مواردی که حملونقل داخلی در یک کشور یا منطقه انجام میشود، اهمیت دارد. در نتیجه، با تغییرات جدید، فروشنده میتواند مسئولیتهای خود را در زمینه حملونقل و تأمین مدارک حمل بهطور دقیقتری انجام دهد و از مشکلات احتمالی در ارتباط با بارنامههای داخلی جلوگیری شود. این اصلاحات باعث تسهیل در فرآیند تجارت و افزایش شفافیت در مسئولیتها میشود.
نتیجهگیری:
قوانین اینکوترمز، بهویژه نسخه ۲۰۲۰، بهطور چشمگیری مسئولیتها و تعهدات طرفین در معاملات بینالمللی را شفافسازی کرده و از بروز سوءتفاهمات و مشکلات حقوقی جلوگیری میکند. این اصطلاحات به شرکتها کمک میکنند تا فرآیند حملونقل کالا، هزینهها، بیمه، و ترخیص گمرکی را بهطور دقیق مدیریت کنند. تغییرات جدید در قوانین بار نامه داخلی و دیگر اصطلاحات مانند FCA، بهویژه برای حملونقل داخلی، فرآیند تجارت را سادهتر کرده و باعث افزایش شفافیت در مسئولیتها میشود. برای کسب اطلاعات بیشتر و اجرای دقیق این قوانین در تجارت خود، شرکتهایی مانند یاری بار میتوانند بهعنوان مشاور و راهنمای معتبر در این زمینه، به تجار کمک کنند تا با اطمینان خاطر به انجام معاملات بین المللی بپردازند و از تمامی مزایای اینکوترمز بهرهمند شوند. در صورت داشتن هرگونه سوال با ما در تماس باشد.
